Katalog
Göstergeler
Dünya Bankası ve Our World in Data’nın açık verilerinden dünya ülkelerine ait 74 gösterge. Her birinin yıl eksenli bir haritası, sıralaması ve açıklaması var. Kaynaklar yeni yılları yayımladıkça veriler kendiliğinden güncellenir.
Nüfus 11
- Nüfus Bir ülkede yıl ortasında yaşayan kişi sayısı – vatandaşlık veya yasal statüden bağımsız olarak ülkede yaşayan herkes.
- Nüfus yoğunluğu Kara alanının kilometrekaresi başına düşen kişi sayısı (iç sular hariç).
- Nüfus artış hızı Nüfusun yıllık yüzde değişimi – doğal artış (doğumlar eksi ölümler) artı net göç. Sıfırın altındaki değerler nüfusun azaldığı anlamına gelir.
- Doğal nüfus artışı Yıl içindeki doğum sayısı eksi ölüm sayısı, bin kişi başına – göç hariç.
- Net göç Ülkeye gelenlerin sayısı eksi ülkeden ayrılanların sayısı, bin kişi başına.
- Doğurganlık hızı Bir kadının, her yaşta o yılın oranlarıyla doğum yapması durumunda hayatı boyunca sahip olacağı çocuk sayısı.
- Kentsel nüfus Kentsel alanlarda yaşayan kişilerin payı.
- Medyan yaş Nüfusu daha genç ve daha yaşlı olmak üzere iki eşit yarıya bölen yaş. Avrupa’da ve Japonya’da 40’ın üzerinde, birçok Afrika ülkesinde ise 20’nin altındadır.
- 65 yaş ve üzeri nüfus 65 yaş ve üzerindeki kişilerin nüfustaki payı.
- Yaşlı bağımlılık oranı Çalışma çağındaki (15–64 yaş) her yüz kişiye düşen 65 yaş ve üzeri kişi sayısı.
- 15 yaş altı çocuklar 0–14 yaş arasındakilerin nüfustaki payı.
Sağlık 16
- Yaşam beklentisi Her yaştaki ölüm oranları o yıldaki gibi kalsaydı yeni doğan bir bebeğin kaç yıl yaşayacağı.
- Kadınlarda yaşam beklentisi Her yaştaki ölüm oranları o yıldaki gibi kalsaydı yeni doğan bir kız bebeğin kaç yıl yaşayacağı.
- Erkeklerde yaşam beklentisi Her yaştaki ölüm oranları o yıldaki gibi kalsaydı yeni doğan bir erkek bebeğin kaç yıl yaşayacağı.
- Kadın ve erkek yaşam beklentisi farkı Kadınların erkeklerden ortalama kaç yıl daha uzun yaşadığı – kadınların yaşam beklentisi eksi erkeklerinki.
- Bebek ölüm hızı Canlı doğan her bin bebekten kaçının ilk yaş gününden önce öldüğü.
- 5 yaş altı ölüm hızı Bir çocuğun beş yaşına gelmeden ölme olasılığı, bin doğum başına.
- Anne ölüm oranı 100.000 canlı doğum başına gebelik veya doğum nedeniyle ölen kadın sayısı.
- Kişi başı sağlık harcaması Cari sağlık harcaması – kamu ve özel, hastaların cepten yaptığı ödemeler dahil – kişi başına, cari döviz kurlarıyla ABD doları cinsinden.
- Kişi başı sağlık harcaması (SGP) Kişi başına cari sağlık harcaması – kamu ve özel – satın alma gücüne göre düzeltilmiş uluslararası dolar cinsinden.
- Hekimler Bin kişi başına düşen hekim sayısı (pratisyen ve uzman).
- Hastane yatakları Kamu, özel, genel ve uzmanlık hastanelerindeki yatak sayısı, bin kişi başına.
- Kızamık aşılaması 12–23 aylık çocuklardan en az bir doz kızamık aşısı olanların payı.
- Yetersiz beslenme Düzenli gıda alımı sağlıklı ve aktif bir yaşam için gereken enerjiyi karşılamayan kişilerin payı.
- Tütün kullanımı Herhangi bir biçimde – sigara, puro, pipo veya dumansız tütün – halen tütün kullanan yetişkinlerin (15+) payı.
- Kalori arzı Kişi başına günde mevcut gıdanın kilokalori miktarı.
- Et arzı Kişi başına yılda mevcut, kanatlılar dahil her türden etin kilogram miktarı.
Ekonomi 15
- GSYH Bir ülkede bir yılda üretilen tüm mal ve hizmetlerin değeri, cari döviz kurlarıyla dolara çevrilmiş olarak.
- Kişi başı GSYH GSYH’nin nüfusa bölünmesi, cari döviz kurlarıyla dolar cinsinden.
- Kişi başı GSYH (SGP) Satın alma gücü paritesine göre kişi başı GSYH, 2021 sabit fiyatlarıyla.
- 1820’den beri kişi başı GSYH Sanayi devriminin başlangıcına kadar uzanan kişi başı GSYH rekonstrüksiyonu, 2011 sabit fiyatlarıyla (Maddison Projesi).
- GSYH büyümesi Enflasyondan arındırılmış reel GSYH’deki yıllık değişim.
- Kişi başı GSYH büyümesi Kişi başına reel GSYH’deki yıllık değişim.
- Enflasyon Hanelerin satın aldığı mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki yıllık değişim (tüketici fiyat endeksi).
- İşsizlik İşgücü içinde işi olmayan ama iş arayan ve çalışmaya hazır olanların payı.
- Genç işsizliği İşgücündeki 15–24 yaş arası kişilerden işi olmayan ama iş arayanların payı.
- Ne eğitimde ne istihdamda olan gençler (NEET) 15–24 yaş arasında ne okuyan, ne çalışan ne de bir eğitim programına katılan gençlerin payı.
- Dış ticaret Mal ve hizmet ihracatı ile ithalatı toplamının GSYH’ye oranı.
- Gelir eşitsizliği (Gini) Gini endeksi: 0 tam eşitlik, 100 ise tüm gelirin tek bir kişide olması demektir.
- Aşırı yoksulluk Günde 3 dolardan az parayla (2021 fiyatları, satın alma gücüne göre düzeltilmiş) – uluslararası aşırı yoksulluk sınırının altında – yaşayan kişilerin payı.
- Ekonomide tarımın payı Tarım, ormancılık ve balıkçılığın GSYH içindeki payı.
- Kadınların işgücüne katılımı Çalışan veya iş arayan 15 yaş ve üzeri kadınların payı.
Eğitim ve toplum 8
- İnsani Gelişme Endeksi (İGE) Üç boyutu birleştiren bir BM endeksi: yaşam beklentisi, eğitim (okulda geçirilen yıllar) ve kişi başı gelir.
- Okuryazarlık oranı Gündelik yaşamları hakkında kısa ve basit bir cümleyi okuyup yazabilen yetişkinlerin (15+) payı.
- Eğitim harcamaları Devletin eğitime yaptığı harcamaların – okullar, üniversiteler, yönetim ve burslar – GSYH’ye oranı.
- Ortaöğretimde okullaşma Ortaöğretim öğrencilerinin, ortaöğretim yaşındaki gençlerin sayısına oranı (brüt okullaşma oranı).
- Yükseköğretimde okullaşma Yükseköğretimdeki öğrencilerin, tipik üniversite yaşındaki nüfusa – ortaöğretimin bitiminden sonraki beş yıl – oranı (brüt okullaşma oranı).
- İlkokulu tamamlama oranı İlkokulun son sınıfına başlayan öğrencilerin, o yaştaki çocukların sayısına oranı.
- Mecliste kadınlar Ulusal parlamentoda (alt meclis veya tek meclis) kadınların sahip olduğu sandalyelerin payı.
- Cinayet oranı Yılda 100.000 kişi başına kasıtlı öldürme sayısı; BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC) verileri.
Teknoloji ve altyapı 7
- İnternet kullanımı Son üç ayda internet kullanmış kişilerin payı – herhangi bir cihazdan ve yerden.
- Mobil telefon abonelikleri 100 kişi başına aktif mobil telefon SIM aboneliği.
- Sabit genişbant 100 kişi başına sabit genişbant aboneliği (kablo, fiber, DSL).
- Elektriğe erişim Evinde elektrik olan kişilerin payı – şebekeden ya da güneş panelleri gibi kendi kaynağından.
- Güvenli içme suyu Konutunda bulunan, gerektiğinde erişilebilen ve kirlenmemiş güvenli bir kaynaktan içme suyu kullanan kişilerin payı.
- Güvenli sanitasyon Atıkları güvenli biçimde uzaklaştırılıp arıtılan ya da yerinde bertaraf edilen, kendilerine ait bir tuvaleti kullanan kişilerin payı.
- Araştırma ve geliştirme Araştırma ve deneysel geliştirmeye yapılan harcamaların – şirketler, üniversiteler, devlet ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar tarafından – GSYH’ye oranı.
Çevre ve enerji 17
- CO₂ emisyonları Yakıtlardan ve sanayiden kaynaklanan yıllık karbondioksit emisyonları, milyon ton olarak; ormansızlaşma gibi arazi kullanımı değişiklikleri hariç.
- Kişi başı CO₂ emisyonları Yakıtlardan ve sanayiden kaynaklanan yıllık kişi başı karbondioksit emisyonları, ton olarak.
- 1850’den beri kişi başı CO₂ emisyonları 19.
- Kümülatif CO₂ emisyonları 1750’den belirli bir yıla kadar fosil yakıtlardan ve sanayiden kaynaklanan tüm CO₂ emisyonlarının toplamı, milyar ton olarak.
- Kişi başı sera gazları Tüm sera gazlarının – karbondioksit, metan, diazot monoksit ve florlu gazlar – CO₂ eşdeğerine çevrilmiş kişi başı emisyonları; arazi kullanımı değişikliği hariç.
- Orman alanı Ormanla kaplı arazinin payı – boyu 5 metreyi aşan ağaçlar, plantasyonlar dahil.
- Su stresi Bir ülkenin çektiği tatlı suyun, doğanın ihtiyaçları karşılandıktan sonra kalan yenilenebilir kaynaklara oranı.
- Ekilebilir arazi Geçici ürünlerin (tahıllar, sebzeler, yem bitkileri), geçici çayırların ve nadas alanlarının arazideki payı.
- Yenilenebilir enerji Yenilenebilir kaynakların – hidroelektrik, rüzgâr, güneş, biyokütle – yalnızca elektrikte değil, toplam nihai enerji tüketimindeki payı.
- Yenilenebilir elektrik Hidroelektrik, rüzgâr, güneş, jeotermal ve biyoenerjinin elektrik üretimindeki payı.
- Nükleer elektrik Nükleer enerjinin elektrik üretimindeki payı.
- Kömürden elektrik Kömür santrallerinin elektrik üretimindeki payı.
- Rüzgârdan elektrik Karadaki ve denizdeki rüzgâr santrallerinin elektrik üretimindeki payı.
- Güneşten elektrik Güneş enerjisinin – fotovoltaik panellerin ve güneş santrallerinin – elektrik üretimindeki payı.
- Elektriğin karbon yoğunluğu Üretilen her kilovatsaat elektrik başına salınan sera gazı miktarı, gram CO₂ eşdeğeri olarak.
- Kişi başı elektrik üretimi Bir ülkenin yılda kişi başına ürettiği elektrik, kilovatsaat olarak.
- PM2.5 hava kirliliği İnce partikül maddeye (PM2.5) yıllık ortalama maruziyet, nüfusa göre ağırlıklandırılmış.
Ülkeler 228
- ABD Virjin Adaları
- Afganistan
- Almanya
- Amerika Birleşik Devletleri
- Amerikan Samoası
- Andorra
- Angola
- Anguilla
- Antigua ve Barbuda
- Arjantin
- Arnavutluk
- Aruba
- Avustralya
- Avusturya
- Azerbaycan
- Bahamalar
- Bahreyn
- Bangladeş
- Barbados
- Batı Sahra
- Belarus
- Belçika
- Belize
- Benin
- Bermuda
- Birleşik Arap Emirlikleri
- Birleşik Krallık
- Bolivya
- Bosna-Hersek
- Botsvana
- Brezilya
- Britanya Virjin Adaları
- Brunei
- Bulgaristan
- Burkina Faso
- Burundi
- Butan
- Cape Verde
- Cayman Adaları
- Cezayir
- Cibuti
- Cook Adaları
- Côte d’Ivoire
- Curaçao
- Çad
- Çekya
- Çin
- Çin Hong Kong ÖİB
- Çin Makao ÖİB
- Danimarka
- Dominik Cumhuriyeti
- Dominika
- Ekvador
- Ekvator Ginesi
- El Salvador
- Endonezya
- Eritre
- Ermenistan
- Estonya
- Esvatini
- Etiyopya
- Falkland Adaları
- Faroe Adaları
- Fas
- Fiji
- Filipinler
- Filistin Bölgeleri
- Finlandiya
- Fransa
- Fransız Polinezyası
- Gabon
- Gambiya
- Gana
- Gine
- Gine-Bissau
- Grenada
- Grönland
- Guam
- Guatemala
- Guernsey
- Guyana
- Güney Afrika
- Güney Kore
- Güney Sudan
- Gürcistan
- Haiti
- Hırvatistan
- Hindistan
- Hollanda
- Honduras
- Irak
- İran
- İrlanda
- İspanya
- İsrail
- İsveç
- İsviçre
- İtalya
- İzlanda
- Jamaika
- Japonya
- Jersey
- Kamboçya
- Kamerun
- Kanada
- Karadağ
- Katar
- Kazakistan
- Kenya
- Kıbrıs
- Kırgızistan
- Kiribati
- Kolombiya
- Komorlar
- Kongo - Brazavil
- Kongo - Kinşasa
- Kosova
- Kosta Rika
- Kuveyt
- Kuzey Kore
- Kuzey Makedonya
- Kuzey Mariana Adaları
- Küba
- Laos
- Lesotho
- Letonya
- Liberya
- Libya
- Liechtenstein
- Litvanya
- Lübnan
- Lüksemburg
- Macaristan
- Madagaskar
- Malavi
- Maldivler
- Malezya
- Mali
- Malta
- Man Adası
- Marshall Adaları
- Mauritius
- Meksika
- Mısır
- Mikronezya
- Moğolistan
- Moldova
- Monako
- Montserrat
- Moritanya
- Mozambik
- Myanmar (Burma)
- Namibya
- Nauru
- Nepal
- Nijer
- Nijerya
- Nikaragua
- Niue
- Norveç
- Orta Afrika Cumhuriyeti
- Özbekistan
- Pakistan
- Palau
- Panama
- Papua Yeni Gine
- Paraguay
- Peru
- Polonya
- Portekiz
- Porto Riko
- Romanya
- Ruanda
- Rusya
- Saint Barthelemy
- Saint Helena
- Saint Kitts ve Nevis
- Saint Lucia
- Saint Martin
- Saint Pierre ve Miquelon
- Saint Vincent ve Grenadinler
- Samoa
- San Marino
- Sao Tome ve Principe
- Senegal
- Seyşeller
- Sırbistan
- Sierra Leone
- Singapur
- Sint Maarten
- Slovakya
- Slovenya
- Solomon Adaları
- Somali
- Sri Lanka
- Sudan
- Surinam
- Suriye
- Suudi Arabistan
- Şili
- Tacikistan
- Tanzanya
- Tayland
- Tayvan
- Timor-Leste
- Togo
- Tonga
- Trinidad ve Tobago
- Tunus
- Turks ve Caicos Adaları
- Türkiye
- Türkmenistan
- Uganda
- Ukrayna
- Umman
- Uruguay
- Ürdün
- Vanuatu
- Vatikan
- Venezuela
- Vietnam
- Wallis ve Futuna
- Yemen
- Yeni Kaledonya
- Yeni Zelanda
- Yunanistan
- Zambiya
- Zimbabve